بیت کوین چیست؟ 7 ویژگی مهم و نحوه کار آن
آیا می دانید بیت کوین چیست؟ بیت کوین یک پول دیجیتال و یک شبکه پرداخت است که بدون بانک مرکزی کار می کند. برای شناخت آن، باید با روش ثبت تراکنش ها، استخراج و نگهداری کلیدهای کیف پول آشنا شوید. در ادامه این مفاهیم را به زبان ساده توضیح می دهیم.
فهرست مطالب
بیت کوین چیست ؟
بیت کوین یک پول دیجیتال غیرمتمرکز است. تراکنش های آن در شبکه ای از رایانه ها بررسی و در دفتر ثبت عمومی به نام بلاک چین ثبت می شوند. بانک مرکزی یا شرکت واحدی اداره این شبکه را بر عهده ندارد. بیت کوین اسکناس یا سکه فیزیکی ندارد و واحدهای تازه آن طبق قواعد شبکه، از راه استخراج ایجاد می شوند.
هرکس می تواند با اجرای نرم افزار یک گره کامل، مانند Bitcoin Core، تراکنش ها و بلوک ها را مستقل بررسی کند. اجرای این نرم افزار به معنای استخراج بیت کوین نیست. هیچ فرد یا شرکتی به تنهایی نمی تواند قواعد شبکه را به دیگران تحمیل کند. قیمت بیت کوین هم در بازار و بر پایه عرضه و تقاضا شکل می گیرد و ممکن است نوسان زیادی داشته باشد.
مخترع بیت کوین کیست ؟
در مقاله معرفی بیت کوین، نام سازنده ساتوشی ناکاموتو آمده است. این نام، نام مستعار فرد یا گروهی است که بیت کوین را معرفی کرد. هویت واقعی سازنده آن مشخص نیست. هدف این طرح، امکان پرداخت مستقیم میان افراد بدون نیاز به واسطه مالی بود. بیت کوین برای ثبت تاریخچه تراکنش ها و مقابله با دوباره خرج کردن از سازوکاری به نام «اثبات کار» استفاده می کند.
دوباره خرج کردن یعنی تلاش برای خرج کردن یک مقدار بیت کوین در دو پرداخت ناسازگار. مقابله با این مشکل از ابتدا بخشی از طراحی بیت کوین بوده است. گره های شبکه اعتبار تراکنش ها را بررسی می کنند و تراکنش های پذیرفته شده در بلاک چین ثبت می شوند. افزایش تعداد تأییدها، تغییر تاریخچه یک پرداخت را دشوارتر می کند؛ به همین دلیل دریافت یک تراکنش تأییدنشده با دریافت پرداخت تأییدشده یکسان نیست.
رایانه هایی که نرم افزار بیت کوین را اجرا می کنند، از طریق اینترنت به یکدیگر وصل می شوند. به این شبکه از کامپیوترها، شبکه پرداخت با بیت کوین گفته می شود که بخش مهمی از کل پدیده bitcoin را شامل می شود.
بیت کوین چطور تولید می شود ؟
بیت کوین های تازه از راه استخراج (Mining) ایجاد می شوند. ماینرها با توان پردازشی برای ساخت بلوک معتبر رقابت می کنند. ماینرِ بلوکی که شبکه می پذیرد، می تواند بیت کوین های تازه و کارمزد تراکنش های آن بلوک را دریافت کند. مقدار بیت کوین تازه طبق قواعد شبکه تعیین می شود و به مرور کاهش می یابد. برای رقابت در استخراج، معمولاً به دستگاه های تخصصی (ASIC) نیاز است.
چه کسی بیت کوین را چاپ می کند ؟
بیت کوین های تازه طبق قواعد شبکه و به عنوان بخشی از پاداش بلوک ایجاد می شوند. ماینرها برای ساخت بلوک معتبر رقابت می کنند.
هیچ کس بیت کوین را چاپ نمی کند، چون پولی دیجیتال است. پیوستن به شبکه به تنهایی بیت کوین تازه ای ایجاد نمی کند. مقدار بیت کوین تازه در هر بلوک از پیش در قواعد شبکه تعیین شده است و گره ها بلوکی را که بیش از مقدار مجاز ایجاد کند، نمی پذیرند.
در کجا نگهداری می شوند ؟
سوابق تراکنش های تأییدشده بیت کوین در دفتر کلی عمومی به نام بلاک چین ثبت می شود. گره های شبکه این سوابق را بررسی می کنند؛ لازم نیست هر کیف پول یک نسخه کامل از بلاک چین را نگه دارد. آدرس های بیت کوین به خودی خود نام صاحبشان را نشان نمی دهند، اما با بررسی تراکنش ها و اطلاعات بیرونی ممکن است به هویت افراد مرتبط شوند. پس بیت کوین کاملاً ناشناس نیست.
بیت کوین جسم فیزیکی ندارد. موجودی ای که کیف پول نشان می دهد از سوابق بلاک چین به دست می آید. برای خرج کردن آن باید تراکنشی مطابق قواعد شبکه و با امضای دیجیتال معتبر ساخته شود.
وقتی کسی بیت کوین می فرستد، کیف پول تراکنش را می سازد و برای شبکه می فرستد. تراکنش پس از قرار گرفتن در یک بلوک معتبر، نخستین تأیید را می گیرد و در بلاک چین ثبت می شود. برای آشنایی با یک نمونه کیف پول، راهنمای ساخت کیف پول Blockchain را ببینید.
پس چطور از بیت کوین نگهداری می کنیم؟ کیف پول، کلیدهای لازم برای امضای تراکنش ها را مدیریت می کند. آدرس را برای دریافت بیت کوین به دیگران می دهید، اما کلید خصوصی باید محرمانه بماند. آدرس، رمز عبور یا کلید خصوصی شما نیست. اگر کیف پول عبارت بازیابی در اختیارتان می گذارد، آن را طبق راهنمای همان کیف پول در جای امن نگه دارید و در اختیار دیگران نگذارید. از دست دادن کلیدها و نسخه پشتیبان می تواند دسترسی به بیت کوین را از بین ببرد.
آیا می توان به اندازه بی نهایت بیت کوین ایجاد کرد؟
خیر. طبق قواعد فعلی شبکه، سقف عرضه بیت کوین ۲۱ میلیون واحد است. هر بیت کوین به ۱۰۰ میلیون ساتوشی تقسیم می شود؛ بنابراین یک ساتوشی برابر با ۰٫۰۰۰۰۰۰۰۱ بیت کوین است. تقسیم بیت کوین به واحدهای کوچک تر، سقف عرضه آن را افزایش نمی دهد.
پشتوانه بیت کوین چیست؟
پول های رایجی مثل دلار و یورو، پول فیات هستند و قابل تبدیل به مقدار ثابتی طلا نیستند. بانک موظف نیست در برابر یک دلار به شما طلا بدهد. ارزش این پول ها به اعتماد عمومی و سیاست های پولی و اقتصادی وابسته است.
هیچ نهاد مرکزی قول نمی دهد بیت کوین شما را با مقدار مشخصی طلا یا پول دولتی عوض کند. قیمت آن در بازار و با عرضه و تقاضا تعیین می شود. محدود بودن تعداد بیت کوین ها، ارزش یا رشد قیمت آن را تضمین نمی کند. قوانین تولید و انتقال آن در نرم افزار متن باز شبکه نوشته شده اند.
هر کسی می تواند صحت عملکرد این نرم افزار را تایید کند، چراکه خود نرم افزار نیز منبع باز است.
شفافیت بیت کوین
آدرس عمومی برای دریافت بیت کوین است و به تنهایی اجازه خرج کردن آن را نمی دهد. کیف پول برای ارسال بیت کوین از کلید خصوصی استفاده می کند. تراکنش های تأییدشده در بلاک چین عمومی اند و هر کسی می تواند موجودی و سوابق یک آدرس را ببیند. آدرس ها ممکن است از راه سوابق خرید یا اطلاعات صرافی به هویت واقعی افراد وصل شوند. راهنمای حریم خصوصی بیت کوین این موضوع را توضیح می دهد.
بیت کوین هم یک ارز دیجیتال و هم یک شبکه پرداخت است. شبکه برای پذیرش تراکنش ها قوانین مشخصی دارد، اما حریم خصوصی کاربران در آن تضمین شده نیست.
چه تفاوتی با پول های رایج دارد ؟
با بیت کوین می توان از فروشندگانی که آن را می پذیرند کالا یا خدمات خرید. دلار و یورو هم به شکل دیجیتالی جابه جا می شوند، اما بیت کوین ساختار متفاوتی دارد و همه فروشگاه ها آن را قبول نمی کنند.
عدم تمرکزگرایی بیت کوین، مهم ترین تفاوت ذاتی این ارز با سایر پول ها است، یعنی یک موسسه واحد، شبکه بیت کوین را کنترل نمی کند. از آنجا که هیچ بانک بزرگی، کنترل پول آنها را به دست ندارد، این موضوع برای عده ای مایه خرسندی است.
مشخصات بیت کوین چیست؟
تفاوت بیت کوین با ارز های دیگر :
۱. بدون هیچ مرکزی است
شبکه بیت کوین به یک بانک یا سرور مرکزی وابسته نیست. کامپیوترهای شبکه اعتبار تراکنش ها را بررسی می کنند و ماینرها برای ساخت بلاک رقابت می کنند. با این حال، خطر سرقت کلیدها، محدود شدن برداشت از صرافی یا توقیف دارایی با دسترسی به کلیدهای خصوصی وجود دارد.
۲. راه اندازی بیت کوین ساده است
برای استفاده از بیت کوین می توانید یک کیف پول شخصی بسازید؛ لازم نیست در خود شبکه حساب بانکی باز کنید. کیف پول های نرم افزاری رایگان هم وجود دارند. اگر نگهداری کلیدها با خودتان است، باید از اطلاعات بازیابی کیف پول محافظت کنید.
۳. حریم خصوصی نیاز به مراقبت دارد
می توانید چند آدرس بیت کوین داشته باشید، اما این کار ناشناس ماندن شما را تضمین نمی کند. استفاده از آدرس تازه برای هر دریافت به حفظ حریم خصوصی کمک می کند، ولی ارتباط میان تراکنش ها همچنان ممکن است قابل شناسایی باشد.
۴. بیت کوین شفاف عمل می کند
بلاک چین سابقه عمومی تراکنش هایی است که در بلاک ها ثبت شده اند. با دانستن یک آدرس می توان موجودی و تراکنش های مرتبط با آن را بررسی کرد. نام صاحب آدرس در بلاک چین نوشته نمی شود، اما اطلاعات بیرون از شبکه ممکن است هویت او را مشخص کند.
۵. کارمزد انتقال متغیر است
کارمزد انتقال بیت کوین ثابت نیست. به حجم داده های تراکنش و نرخ کارمزد انتخابی بستگی دارد. در زمان شلوغی شبکه، تأیید سریع تر ممکن است کارمزد بیشتری بخواهد؛ بنابراین انتقال بیت کوین همیشه ارزان نیست.
۶. تأیید تراکنش زمان می برد
ارسال تراکنش معمولاً سریع است، اما دریافت اولین تأیید زمان ثابتی ندارد. بلاک ها به طور میانگین هر ۱۰ دقیقه ساخته می شوند؛ تراکنش شما ممکن است زودتر یا دیرتر وارد یکی از آن ها شود. شلوغی شبکه، کارمزد و تعداد تأییدهای مورد نیاز گیرنده بر زمان انتظار اثر می گذارند.
۷. قابل بازگشت نیست
تراکنش تأییدشده دکمه لغو ندارد؛ برای پس گرفتن وجه معمولاً گیرنده باید پرداخت تازه ای انجام دهد. تراکنش تأییدنشده در بعضی شرایط قابل جایگزینی است و نباید آن را دریافت قطعی بدانید. هرچه تأییدها بیشتر شوند، خطر برگشت تراکنش کمتر می شود.
پیش از خرید بیت کوین یا فروش بیت کوین، قیمت نهایی، کارمزد و محدودیت های واریز و برداشت را بررسی کنید.
