تراکنش بیت کوین چگونه انجام می شود؟ 6 پرسش رایج

تراکنش بیت کوین، پیامی برای انتقال حق خرج کردن بخشی از موجودی به گیرنده است. کیف پول این پیام را می سازد، با کلید خصوصی امضا می کند و به شبکه می فرستد. در ادامه، مسیر ارسال را با مثال مریم و علی دنبال می کنیم.

موجودی بیت کوین از سوابق تراکنش ها مشخص می شود.

بیت کوین به شکل سکه یا یک فایل جداگانه در کیف پول ذخیره نمی شود. برای مقایسه، وقتی موجودی حساب بانکی را روی صفحه می بینید، اسکناس داخل برنامه نیست؛ برنامه سابقه موجودی شما را نشان می دهد. در بیت کوین هم کیف پول، مقدار قابل خرج کردن را از سوابق شبکه به دست می آورد.

تفاوت این است که دفتر ثبت بیت کوین در اختیار یک بانک نیست. تراکنش های تأییدشده در بلاک چین ثبت می شوند و کامپیوترهای شبکه می توانند اعتبار آن ها را بررسی کنند. کیف پول، کلیدهای لازم برای امضای پرداخت را نگه می دارد.

تراکنش بیت کوین چگونه انجام می شود؟

برای آشنایی با نحوه انجام تراکنش بیت کوین، فرض کنیم مریم می خواهد مقداری بیت کوین برای علی بفرستد. سه نکته اصلی در این تراکنش عبارت اند از:

ورودی های تراکنش به یک یا چند خروجی خرج نشده از تراکنش های قبلی (UTXO) اشاره می کنند که مریم می تواند آن ها را خرج کند.

مقدار بیت کوینی که مریم برای علی می فرستد، در خروجی مربوط به علی ثبت می شود.

خروجی مربوط به علی، مقدار پرداخت و شرایط خرج کردن آن را مشخص می کند. اگر از ورودی ها پس از پرداخت و کارمزد مبلغی باقی بماند، کیف پول معمولاً آن را در خروجی دیگری به مریم برمی گرداند. اختلاف مجموع ورودی ها و خروجی ها، کارمزد تراکنش است.

چگونه بیت کوین را ارسال می کنیم؟

برای ارسال بیت کوین، کیف پول به آدرس مقصد و امکان امضای تراکنش با کلیدهای خصوصی مربوط به موجودی نیاز دارد. آدرس بیت کوین نشانی دریافت وجه است و با کلید عمومی یکسان نیست؛ قالب آن به نوع خروجی تراکنش بستگی دارد. آدرس را می توان برای دریافت پرداخت به دیگران داد، اما کلید خصوصی باید محرمانه بماند. یک کلید خصوصی لزوماً برای بازیابی تمام موجودی یک کیف پول کافی نیست؛ روش پشتیبان گیری و بازیابی به نوع کیف پول بستگی دارد.

سوابق پرداخت های مربوط به یک آدرس در بلاک چین قابل مشاهده است، اما دانستن آدرس، اجازه خرج کردن موجودی را نمی دهد. در این مثال، برای خرج کردن بیت کوین ها باید امضای معتبر با کلید خصوصی مربوط به آن ها ایجاد شود.

مریم برای پرداخت به علی، تراکنش را با کلید خصوصی مربوط به موجودی خود امضا می کند. کلید خصوصی همراه تراکنش به شبکه فرستاده نمی شود.

سپس کیف پول مریم تراکنش امضاشده را به شبکه بیت کوین می فرستد. نودهای کامل، یعنی کامپیوترهایی که قواعد شبکه را بررسی می کنند، اعتبار تراکنش را مستقل می سنجند. ماینرها تراکنش ها را در بلاک قرار می دهند و نودها اعتبار بلاک را نیز بررسی می کنند. با ثبت تراکنش در بلاکی از زنجیره پذیرفته شده، تراکنش نخستین تأیید خود را می گیرد.

چرا باید برای تأیید تراکنش منتظر بمانیم؟

برای نخستین تأیید باید تراکنش در یک بلاک قرار بگیرد. فاصله تولید بلاک ها به طور میانگین حدود ۱۰ دقیقه است، اما زمان پیدا شدن هر بلاک ثابت نیست و تأیید تراکنش در ۱۰ دقیقه تضمین نمی شود. شلوغی شبکه و نرخ کارمزد هم بر زمان انتظار اثر دارند؛ گیرنده ممکن است برای پذیرش پرداخت، چند تأیید بخواهد. نقش زمان ساخت بلاک را در راهنمای سختی شبکه بیت کوین توضیح داده ایم.

کارمزد تراکنش بیت کوین چقدر است؟

تراکنش های معمول بیت کوین عموماً با کارمزد ارسال می شوند و این کارمزد ثابت نیست.

کارمزد به اندازه مجازی تراکنش و نرخ کارمزد انتخاب شده بستگی دارد. نرخ کارمزد معمولاً با واحد ساتوشی بر بایت مجازی (sat/vB) بیان می شود و تقاضا برای فضای بلاک بر نرخ مناسب اثر می گذارد. بعضی کیف پول ها امکان انتخاب نرخ کارمزد را می دهند. نرخ بالاتر معمولاً احتمال تأیید زودتر را افزایش می دهد، اما زمان مشخصی را تضمین نمی کند. برای نمونه، تراکنشی فرضی با اندازه ۱۵۰ بایت مجازی و نرخ ۱۰ ساتوشی بر بایت مجازی، ۱۵۰۰ ساتوشی کارمزد دارد؛ این اعداد نرخ فعلی شبکه نیستند.

چگونه تراکنش را پیگیری کنیم؟

هر تراکنش بیت کوین یک شناسه تراکنش (TXID) دارد که برای پیگیری آن استفاده می شود. با این شناسه می توان در کیف پول یا مرورگر بلاک چین، مبلغ، مقصد و تعداد تأییدها را بررسی کرد. داشتن TXID به تنهایی به معنی تأیید پرداخت نیست؛ برای اطمینان از دریافت، مبلغ، آدرس مقصد و وضعیت تأیید تراکنش را بررسی کنید.

آیا می توان بخشی از یک بیت کوین را فرستاد؟

بله، می توان بخشی از یک بیت کوین را فرستاد. هر بیت کوین برابر با ۱۰۰۰ میلی بیت کوین یا ۱۰۰ میلیون ساتوشی است. ساتوشی کوچک ترین واحد ثبت مقدار در تراکنش های روی بلاک چین بیت کوین است.

عدد ۵۴۳۰ ساتوشی حداقل ثابت ارسال بیت کوین نیست. خروجی های بسیار کوچک ممکن است «داست» (Dust) شناخته شوند و نودها، یعنی کامپیوترهای شبکه، تراکنش حاوی آن ها را نپذیرند. این محدودیت به نوع خروجی و تنظیمات نود بستگی دارد و با کوچک ترین واحد بیت کوین، یعنی یک ساتوشی، فرق می کند.