خرید پله ای ارز دیجیتال چیست؟ مثال ساده و محاسبه میانگین خرید

خرید پله ای ارز دیجیتال یعنی مبلغی را که برای خرید یک ارز در نظر گرفته اید، در چند نوبت خرج کنید؛ به جای اینکه همه آن را یک جا وارد بازار کنید. نتیجه این کار، داشتن چند قیمت خرید است. برای فهمیدن اینکه هر واحد ارز در مجموع چقدر برایتان تمام شده، باید کل مبلغ خرید را بر کل تعداد واحدهای دریافتی تقسیم کنید.

این روش الزاماً میانگین خرید را پایین نمی آورد و سود را تضمین نمی کند. در این راهنما با یک مثال کاملاً فرضیِ ۵۰ میلیون تومانی، هم محاسبه درست را می بینیم و هم تفاوت خرید منظم با خرید بیشتر هنگام افت قیمت را روشن می کنیم.

خرید پله ای ارز دیجیتال چه معنایی دارد؟

فرض کنید یک نفر برای خرید یک ارز، بودجه مشخصی کنار گذاشته است. می تواند همه مبلغ را امروز خرج کند یا خرید را به چند بخش تقسیم کند. در حالت دوم، هر بخش یک «پله» است. اندازه پله ها و زمان آن ها ممکن است یکسان یا متفاوت باشد؛ بنابراین هر خرید چندمرحله ای، لزوماً یک برنامه خرید منظم نیست.

تقسیم خرید باعث می شود تمام بودجه فقط با قیمت یک لحظه وارد بازار نشود. در عوض، بخشی از پول تا نوبت بعدی بیرون بازار می ماند و نتیجه نهایی به قیمت خریدهای بعدی هم وابسته خواهد بود. این موضوع انتخاب ارز، بررسی اعتبار آن و توجه به توان تحمل زیان را بی اهمیت نمی کند.

خرید منظم با خرید هنگام افت چه فرقی دارد؟

خرید منظم با مبلغ ثابت: مثلاً در یک مثال آموزشی، فرد هر ماه مبلغ ثابتی را به خرید یک ارز اختصاص می دهد؛ چه قیمت نسبت به ماه قبل بیشتر شده باشد، چه کمتر. این همان روشی است که معمولاً DCA نامیده می شود. ثابت بودن مبلغ به معنی ثابت بودن تعداد ارز نیست: با همان مبلغ، در قیمت پایین تر واحدهای بیشتری و در قیمت بالاتر واحدهای کمتری خریده می شود. تعریف DCA در کوین بیس نیز بر مبلغ ثابت و فاصله های زمانی منظم تأکید دارد.

خرید بیشتر فقط بعد از افت قیمت: در این حالت، محرک خرید پایین آمدن قیمت است، نه رسیدن یک تاریخ از پیش تعیین شده. اگر خرید تازه زیر میانگین قبلی انجام شود، میانگین عددی کاهش پیدا می کند؛ اما هم زمان پول بیشتری در معرض همان دارایی قرار می گیرد. ممکن است افت قیمت ادامه پیدا کند.

پس جمله «هر وقت قیمت پایین آمد، دوباره می خرم» با «در زمان های مشخص، مبلغ ثابتی می خرم» یک معنی ندارد. همچنین افزایش پی درپی مبلغ خرید برای جبران زیان، با یک برنامه دارای سقف بودجه تفاوت دارد.

مثال خرید پله ای با ۵۰ میلیون تومان

برای ساده ماندن حساب، از «ارز فرضی الف» استفاده می کنیم. تمام قیمت ها ساختگی اند و به قیمت روز هیچ رمزارزی اشاره ندارند. در این مثال، ۵۰ میلیون تومان فقط مبلغ خرید است و کارمزد فعلاً جدا گذاشته شده است. اندازه پله ها یکسان نیست؛ بنابراین جدول زیر نمونه خرید مرحله ای است، نه نمونه دقیق DCA با مبلغ ثابت.

نوبت	مبلغ خرید، تومان	قیمت هر واحد، تومان	تعداد واحد خریداری شده
اول	۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰	۲٬۰۰۰٬۰۰۰	۱۰
دوم	۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰	۱٬۵۰۰٬۰۰۰	۱۰
سوم	۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰	۳٬۰۰۰٬۰۰۰	۵
جمع	۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰	—	۲۵

تعداد ارز در هر ردیف از تقسیم مبلغ همان خرید بر قیمت هر واحد به دست می آید. مثلاً در پله دوم، ۱۵ میلیون تومان تقسیم بر ۱٫۵ میلیون تومان برای هر واحد، برابر با ۱۰ واحد است. پله سوم هم ۱۵ میلیون تومان هزینه دارد، اما چون قیمت بالاتر است، فقط ۵ واحد به موجودی اضافه می کند.

بعد از خرید دوم، مجموع هزینه ۳۵ میلیون تومان و موجودی ۲۰ واحد است؛ پس میانگین خرید برابر با ۱٬۷۵۰٬۰۰۰ تومان برای هر واحد می شود. بعد از خرید سوم، هزینه به ۵۰ میلیون تومان و موجودی به ۲۵ واحد می رسد؛ در نتیجه میانگین به ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان برای هر واحد افزایش پیدا می کند.

فرمول محاسبه میانگین خرید ارز دیجیتال

میانگین خرید بدون کارمزد = مجموع مبلغ خریدها ÷ مجموع تعداد واحدهای خریداری شده

در مثال ما: ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان ÷ ۲۵ واحد = ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان برای هر واحد.

نام این محاسبه «میانگین وزنی» است؛ یعنی خریدی که واحدهای بیشتری به موجودی اضافه کرده، اثر بیشتری بر میانگین دارد. اگر فقط سه قیمت را جمع و بر سه تقسیم کنیم، به حدود ۲٬۱۶۶٬۶۶۷ تومان می رسیم که میانگین واقعی خریدهای این جدول نیست. میانگین ساده قیمت ها فقط وقتی با این نتیجه برابر می شود که در هر نوبت تعداد مساوی واحد خریده باشید.

این فرمول ساده برای مجموعه ای از خریدهای یک دارایی است که هنوز فروخته نشده اند. اگر بخشی از دارایی را فروخته اید، پاداش گرفته اید یا از کیف پول دیگری موجودی وارد کرده اید، محاسبه بهای موجودی باقی مانده به سابقه کامل تراکنش ها نیاز دارد. برای ادامه این بحث، راهنمای محاسبه سود و زیان یا PnL را بخوانید.

کارمزد را چگونه در میانگین خرید حساب کنیم؟

برای محاسبه هزینه واقعی، دو عدد اهمیت دارد: کل پولی که بابت خرید پرداخت شده و تعداد خالص واحدهایی که بابت آن خریدها دریافت شده است. کارمزد را باید مطابق رسید همان معامله در نظر گرفت، نه با یک نرخ حدسی.

• کارمزد جداگانه با تومان پرداخت شده است: آن را به مبلغ خرید اضافه کنید. اگر در مثال بالا، مجموع کارمزد خریدها به صورت فرضی ۱۰۰ هزار تومان باشد و همچنان ۲۵ واحد دریافت شود، هزینه کل ۵۰٬۱۰۰٬۰۰۰ تومان و میانگین هزینه ۲٬۰۰۴٬۰۰۰ تومان برای هر واحد است.
• کارمزد از ارز دریافتی کم شده است: در مخرج، تعداد خالص واحدهای دریافتی را بگذارید. همان هزینه را دوباره به صورت مبلغ جداگانه اضافه نکنید، مگر واقعاً پرداخت دیگری وجود داشته باشد.
• مبلغ رسید از ابتدا شامل کارمزد است: دوباره کارمزد را به آن اضافه نکنید. تفاوت «مبلغ خرید» با «کل پرداختی» را در دفتر خود مشخص نگه دارید.

اگر سقف کل بودجه ۵۰ میلیون تومان و شامل هزینه هاست، مبلغ خود خریدها باید کمتر از ۵۰ میلیون تومان باشد تا هزینه ها در همان سقف جا شوند. مثال ۵۰٫۱ میلیون تومانی بالا، از سقف کل ۵۰ میلیون عبور می کند و صرفاً برای توضیح حساب است.

کارمزد احتمالی فروش یا انتقال بعدی، هزینه آینده است و در جدول خرید بالا وارد نشده است. برای برآورد پولی که هنگام فروش دریافت می کنید، آن هزینه ها هم باید جداگانه بررسی شوند. راهنمای عملکرد دارایی در کوین بیس نیز هزینه خرید و کارمزد را از ارزش فعلی دارایی متمایز می کند.

یک نمونه فرضی برای کسر کارمزد از خود ارز: اگر بابت خریدها ۵۰ میلیون تومان پرداخته اید، مقدار اولیه ۲۵ واحد بوده و در مجموع ۰٫۰۵ واحد کارمزد کم شده است، مقدار خالص ۲۴٫۹۵ واحد خواهد بود. هزینه هر واحد از تقسیم ۵۰ میلیون بر ۲۴٫۹۵ به دست می آید: حدود ۲٬۰۰۴٬۰۰۸ تومان. در این حالت، ارزش همان ۰٫۰۵ واحد را دوباره به ۵۰ میلیون اضافه نکنید؛ اثر آن یک بار با کم شدن تعداد دریافتی وارد محاسبه شده است.

چه زمانی میانگین خرید پایین نمی آید؟

اگر قیمت خرید تازه، بالاتر از میانگین فعلی باشد، میانگین بدون کارمزد بالا می رود؛ درست مثل پله سوم مثال. اگر قیمت تازه پایین تر باشد، میانگین پایین می آید. کاهش میانگین، به تنهایی به معنی سودکردن نیست.

برای نمونه، اگر قیمت ارز فرضی الف پس از سه خرید به ۱٫۶ میلیون تومان برسد، ارزش ۲۵ واحد آن ۴۰ میلیون تومان خواهد بود؛ یعنی ۱۰ میلیون تومان کمتر از مبلغ خرید، پیش از احتساب هزینه ها. این مثال نشان می دهد که حتی بعد از خرید در چند نوبت، امکان زیان وجود دارد.

در بازاری که قیمت در طول دوره خرید مرتب بالا می رود، خرید یک جای ابتدای همان دوره ممکن است نتیجه بهتری از تقسیم خرید داشته باشد. توضیح بایننس آکادمی درباره محدودیت های DCA و مقایسه خرید منظم و یک جا در کوین بیس هم بر وابستگی نتیجه به مسیر قیمت تأکید دارند. از این مقایسه نمی توان نتیجه گرفت که امروز کدام روش سود بیشتری خواهد داشت.

تعداد بیشتر خریدها هم همیشه بهتر نیست. هزینه ثابت هر معامله یا حداقل کارمزد می تواند پله های خیلی کوچک را گران تر کند. اگر هزینه فقط درصدی ثابت از مبلغ باشد، تقسیم همان مبلغ لزوماً جمع کارمزد را بیشتر نمی کند؛ ساختار واقعی هزینه ها باید بررسی شود. برای زمان بندی نیز نسخه واحدی وجود ندارد؛ راهنمای کراکن فاصله خریدها و مدت برنامه را وابسته به شرایط و هدف فرد می داند.

چه اطلاعاتی را برای هر پله ثبت کنیم؟

یک دفتر ساده کافی است؛ به شرطی که واحد پول و تعداد ارز در آن روشن باشد. برای هر خرید این موارد را نگه دارید:

• تاریخ و نام دقیق ارز
• مبلغ خرید و واحد آن: تومان یا تتر
• قیمت هر واحد در معامله انجام شده
• کارمزد و ارزی که کارمزد با آن پرداخت شده است
• تعداد خالص ارز دریافتی
• جمع هزینه ها و جمع واحدها پس از خرید

تومان و تتر را مستقیم با هم جمع نکنید. اگر خریدها با دو واحد پول انجام شده اند، برای محاسبه یک میانگین تومانی، ارزش تومانی پرداخت هر خرید را با مبنای تبدیل ثبت شده همان خرید مشخص کنید. تبدیل همه خریدهای قدیمی با نرخ امروز، هزینه تاریخی آن ها را نشان نمی دهد. برای شناخت مسیرها، مطلب خرید ارز دیجیتال با تومان یا تتر را ببینید.

پیش از شروع هم سقف کل بودجه، مبلغ هر نوبت، زمان بازبینی برنامه و شرایطی را که باعث توقف یا تغییر آن می شود، مشخص کنید. پایین آمدن قیمت به تنهایی دلیل کافی برای اضافه کردن پول بیشتر نیست. اگر هنوز درباره اندازه بودجه سؤال دارید، راهنمای خرید ارز دیجیتال با سرمایه کم به موضوع شروع با بودجه محدود می پردازد.

بررسی خرید در اکسنوین

برای مشاهده ارزهای موجود می توانید به صفحه خرید و فروش ارز دیجیتال اکسنوین مراجعه کنید. اگر تصمیم به استفاده از خدمات گرفته اید، مسیر ثبت نام اکسنوین در دسترس است. پیش از تأیید هر خرید، مبلغ نهایی، تعداد دریافتی و هزینه های نمایش داده شده را بررسی کنید و پس از انجام معامله، اعداد رسید را در دفتر خرید خود بنویسید.

این راهنما درباره روش تقسیم و ثبت خریدهاست و به وجود قابلیت خرید دوره ای خودکار در اکسنوین اتکا ندارد.

پرسش های متداول

جمع بندی

خرید پله ای، زمان ورود پول را بین چند نوبت تقسیم می کند. برای حساب کردن میانگین، تعداد واحدهای هر خرید مهم است: مجموع هزینه را بر مجموع واحدهای دریافتی تقسیم کنید و اثر کارمزد را با توجه به رسید معامله وارد کنید. پایین آمدن میانگین با سودکردن یکی نیست و برنامه خرید منظم هم با خرید بیشتر پس از هر افت تفاوت دارد.

این مطلب آموزشی است و توصیه شخصی برای خرید، فروش یا انتخاب یک ارز محسوب نمی شود. تمام اعداد مثال فرضی اند و هیچ روش خریدی مانع قطعی زیان نمی شود.